İngiltere’de İlkokula Giden Çocuğumun İngilizcesi için Nasıl Yardımcı Olmalıyım?

Kısaca cevap vermek gerekirse  okuyarak ve okutarak. Veli olarak hepimizin haklı bir endişesi çocuklarımızın okuldaki akademik durumu. Özellikle de anne-baba İngiltere eğitim sistemine hakim değilse hele bir de çocuk Türkiye’den yeni gelmişse…

Aslında burada doğmuş büyümüş bile olsa evde konuşulan dil İngilizce değilse bu öğrenciler EAL (English as an Additional Language) kategorisine girer. Ve yıllardır öğretmenlik yapan ve hem de 2 çocuğu da EAL olan bir anne olarak üstüne basarak söylemek istiyorum ki EAL çocukların hemen hemen hepsinin İngilizce konusunda desteğe ihtiyacı vardır. Bu desteğin içeriği çocuktan çocuğa değişir mesela kimisi sadece okunan kitaplarla İngilizcesini geliştirebilir ama bazılarının da özel destek alması gerekebilir.

İşte tam burada velilerde iki farklı görüş ortaya çıkmakta. Bazısı ‘Çocuk bunlar hemen öğreniyorlar zaten’ diye düşünüp destek alınmasına hiç gerek görmezken, diğer bir grupta geç kalmadan çocuğu için ne öğrense kardır gözüyle bakmakta. İki görüşe de saygı duymakla birlikte birebir çalıştığım öğrencilerimde gözlemlediğim mesleki tecrübelerimi paylaşmak isterim.

İngiliz eğitim sisteminde okuma ve yazma becerileri önemlidir. Durumu anlatmak için şöyle bir örnek vereyim. Boğaziçi İngiliz Dili Edebiyatı okumuş biri olarak benim üniversitede yazmaya başladığım kompozisyonu neredeyse 6 yaşındaki çocuklardan yazması bekleniyor. Yani Year 2’ya giden bir öğrencinin hikaye yazması, giriş gelişme sonuç kurallarını uygulaması, yazarken mutlaka bağlaç, sıfat, zarf kullanmasının yanı sıra aliterasyon, teşbih, kafiye gibi söz sanatlarını da kullanması bekleniyor. E bu çocuk daha ne zaman okumayı öğrendi ki yazar oldu diyebilirsiniz. Okumayı da daha laylaylom geçiyor diye düşündüğümüz Reception’da hem de ilk dönemde hemen öğretiyorlar.

Peki okumayı Reception’da sökememiş bir çocuk ne yapıyor? Year 1’da daha da zorlanıyor tabiki. Year 2’da da hala rahat bir şekilde okuyamıyorsa yukarıda söylediğim şeyleri yazması tabiki mümkün olmayacaktır. İngiltere’de doğmuş büyümüş Outstanding bir okulda Year 2’ya gidiyor olmasına rağmen bir öğrencim henüz okumayı öğrenememişti -tabi Korona’nın da bu gecikme de payı mevcut. Yalnız savunma mekanizması olarak öğrenci artık kelimeleri uydurmaya başlamıştı. Outstanding bir okul olsa bile öğretmenler öğrencilerinin geri olduğunu söylemezler çünkü çocukları yarıştırmıyorlar her öğrenci kendi hızında ilerliyor diye düşünüyorlar ki bu çok güzel. Lakin çocuk da özgüven kırılması oluyor. Okuma yazma olan yerden kaçıyor. Özellikle bu şekilde olan çocuklarda daha da geç kalmadan bir an önce birebir ders alması gerektiğini altını çizerek belirtmek isterim. Az önce bahsettiğim öğrenci 3 ay gibi kısa bir sürede okumayı halletti hatta okuldan 3 ayda 4 ödül aldı 😊 İşin acı tarafı da okul veliye sormuş nasıl oldu bu değişim özel ders mi alıyorsunuz diye.

Türkiye’den yeni gelen öğrencilerde ise biraz yapısına/sosyalliğine bağlı olmakla birlikte hiç gecikmeden destek alınması gerektiği kanaatindeyim. Derslerde bazen öğrendiği şeyler için aa ben sınıfta bunu hep duyuyordum bu o mu demekmiş cümlesini çok duyuyorum. En az onun kadar önemli bir nokta ise dil gelişimi bir anda olmasa da okumayı öğrenme daha hızlı olabilir ve bu da öğrencinin sınıfın çok gerisinde olmadığını fark edip özgüvenini kazanmasına kesinlikle yardımcı oluyor. Bir velimiz çocuğunda içe kapanıklık olduğunu fark edince bunun okuldaki akademik durumuyla ilişkili olabileceğini düşünüp destek istemişti. Öğrenci okumayı öğrenince ve kelime hazinesi de artınca bu sorun da kendiliğinden halloldu.

Bazen bizim çocuğun İngilizcesi çok iyi, benden iyi konuşuyor diyenlerle karşılıyorum. Burdaki yanlış, karşılaştırmanın yanlış olmasından kaynaklanıyor. Çocuğu kendimizle değil kendi dengiyle değerlendirmek gerekir. Mesela Year 4’un altında çocuğu olanlardan kaçı bir şey isterken May I please… diye nazik bir istek cümlesi kuruyordur? Anlamadığı bir şey olduğunda ‘What/What did you say’ diye mi soruyordur yoksa ‘Pardon’ demeyi biliyor mudur? ‘Could you do me a favour’ cümlesinden ne anlıyordur? İşte bunlar dilin incelikleridir ve normalde okulda değil ev ortamında öğrenilebilecek inceliklerdir.

Hepimiz eğitimin öneminin mutlaka farkındayızdır ama ben aktif destek konusuna biraz daha dikkat çekmek istedim.